**Hồi Năm Mươi Bảy: Con Em Công Nhân Nhập Thành**
Rốt cuộc cũng hoàn tất việc bàn giao với Hải quân. Ba vị sĩ quan Hải quân chất vấn Tiểu Cường đủ thứ, khiến cậu đầu óc choáng váng, cuối cùng đành phải đáp lại hết thảy bằng một câu: “Tự đi tra cứu tài liệu đi!”
Đống tài liệu và sổ tay chất cao như núi kia cứ để đó, các anh cứ bám theo tôi – một dân mê quân sự nửa vời – mà hỏi han đủ thứ, có ý nghĩa gì đâu? Dẫu tôi có là bách khoa toàn thư đi nữa thì cũng chỉ nói được đại khái thôi chứ! Các anh từng thấy chuyên gia thật sự nào lại đi tra cứu thứ bách khoa toàn thư vô dụng ấy chưa?
Lúc này, mặt trời đỏ rực đã vừa nhô lên khỏi đường chân trời. Tiểu Cường vội vàng ngồi lên xe của Hứa Kỳ Sơn, giữa hai chiếc xe quân sự hộ tống phía trước và phía sau. Ba chiếc xe đen lướt nhanh như chớp – máu tươi truyền vào cơ thể Tiểu Cường, khiến gương mặt cậu lập tức ửng hồng.
Vừa truyền máu, Tiểu Cường vừa hỏi bác sĩ Quân Tổng Bệnh Viện:
– Thưa bác sĩ, bác có biết bác sĩ Chu Châu không ạ?
Câu hỏi quá đột ngột khiến bác sĩ kia cũng lúng túng, suy nghĩ một hồi rồi đáp:
– Theo tôi biết, bệnh viện chúng tôi có hai bác sĩ họ Chu. Không biết anh tìm vị nào?
– Không phải bác sĩ ở Quân Tổng Bệnh Viện ạ. Ông tên là Chu Hòa, làm việc tại Bệnh viện Hiệp Hoà.
Bác sĩ hơi do dự:
– Anh nói đến một bác sĩ gầy gò, tuổi tầm trung, khoảng bốn mươi, đúng không?
– Đúng rồi! Chính là ông ấy! – Tiểu Cường vội đáp.
– Thế thì anh hỏi đúng người rồi đấy! Chu Hòa chính là bạn học cùng khoá với tôi ở trường y. Nghe nói Nhà nước đang xây dựng một bệnh viện ở Tây Bộ, nhưng thiếu bác sĩ nên ông ấy đã đăng ký tình nguyện đi. Hiện giờ chắc đã lên đường rồi.
– À, vậy à… – Tiểu Cường không nói thêm gì nữa. Trong lòng thầm nghĩ:怪不得 mình sai Đông Tử đến Bệnh viện Hiệp Hoà trả tiền thuốc mà không gặp được bác sĩ Chu Hòa – thì ra ông ấy đã đi Tây Bộ rồi.
Dù đêm qua thức trắng suốt đêm, nhưng với tư cách là cán bộ Nhà nước, Tiểu Cường cảm thấy nếu ngủ ban ngày thì không hay lắm. Vì thế, cậu về nhà uống một tách trà nóng, ăn trưa xong để Dư Phượng khám sức khỏe sơ bộ, rồi lại đi làm.
Nhưng mới đi nửa đường đã buồn ngủ dữ dội, mí mắt nặng trĩu như muốn dính vào nhau. Cái danh “lao động tiên tiến” thực sự không còn giữ nổi nữa. Thế là tên này gọi tài xế quay xe, lặng lẽ trở về nhà ngủ bù.
Xe vừa dừng ở đầu con hẻm, từ xa Tiểu Cường đã thấy trước cửa nhà mình tụ tập một đám trẻ con. Cậu không biết chuyện gì xảy ra, liền vội vã bước tới.
Chỉ thấy trước cửa nhà, một hàng trẻ em tự giác xếp thành hàng dài, từ ngoài cổng kéo thẳng vào trong sân. Tiểu Cường lén nhìn vào, thì ra Dư Phượng đang phát kẹo cho các em.
– Yêu Yêu ngoan quá! Nào, cầm lấy đi! – Dư Phượng đặt một miếng bánh quy vào tay cô bé nhỏ nhất đứng trước mặt. Cô bé vui mừng nhảy cẫng lên, ngẩng cao cổ reo to: “Cảm ơn chị Dư!”, hai cái bím tóc buộc ngược trên đỉnh đầu rung rung theo nhịp, dễ thương vô cùng.
Tiếp theo, mỗi đứa trẻ trong hàng đều được nhận một miếng bánh quy. Những đứa trẻ cầm bánh trên tay đều vui sướng khôn xiết. Thời ấy, ngoài những gia đình giàu có, hầu như nhà nào cũng chẳng có khái niệm “bánh kẹo” – cơm còn lo không đủ no thì mơ đến đồ ăn vặt? Chẳng phải bệnh hoạn sao!
Dư Phượng cũng vừa nhìn thấy Tiểu Cường quay về, liền hỏi:
– Sao không đi làm mà về thế? Quên mang đồ gì à?
Tiểu Cường cười hề hề:
– Trên đường thấy chóng mặt, buồn ngủ quá, chịu không nổi nên về nhà ngủ bù. Không ngờ lại bắt gặp Quan Âm Bồ Tát giáng trần độ chúng sinh!
Dư Phượng lập tức đỏ bừng mặt, giọng hơi ngại ngùng:
– Dạo này anh đi công tác, em rảnh rỗi không làm gì, nên tranh thủ khám sức khỏe miễn phí cho bà con trong hẻm. Những đứa trẻ này đều là con cháu các nhà trong hẻm mình cả.
Tiểu Cường mỉm cười, bế cô bé nhỏ lên, hỏi:
– Chị tốt không nào?
Cô bé chăm chú liếm một miếng bánh Oreo, rồi dõng dạc đáp bằng giọng non nớt:
– Chị tốt lắm! Thường xuyên phát bánh kẹo cho bọn em ăn!
Vừa dứt lời, các bạn khác cũng đồng thanh reo lên:
– Chị Dư tốt nhất!
Mặt Dư Phượng lập tức đỏ bừng đến tận cổ.
Tiểu Cường cười hiền hậu:
– Thế thì các cháu sau này thường xuyên đến chơi nhà chú nhé?
Các em nghe vậy mừng rỡ vô cùng, đồng thanh hô to: “Dạ!”
Tiểu Cường đặt cô bé tên Yêu Yêu xuống, rồi bước về phòng mình. Phía sau, Dư Phượng nói với đám trẻ:
– Chú đi công tác về mệt rồi, cần nghỉ ngơi. Các cháu về nhà chơi đi nhé!
Các em dạ dạ vâng vâng, ôm bánh quy ùa ra khỏi sân.
Con hẻm vô danh trên phố Liễu Âm này, nằm sát bên phủ Cung Vương, nơi có rất nhiều phòng ốc – nên khu vực này trở thành khu nhà ở dành riêng cho cán bộ Trung Ương. Xung quanh đây cũng toàn những con hẻm nhỏ, đều là nơi cư trú của nhiều lãnh đạo cấp cao. Nhiều con em các lãnh đạo Trung Ương thường tụ tập chơi đùa trong khu hẻm này. Nhưng Tiểu Cường lại chẳng phân biệt nổi đứa nào là con nhà lãnh đạo – bởi đứa nào cũng ăn mặc quê mùa, nghèo khó: đầu gối quần ít khi nào không vá miếng, những đứa nhỏ hơn thì bị áo bông cuộn chặt như gói hành lý lính, còn mấy đứa lớn hơn thì phần lớn chỉ mặc áo mỏng manh, nước mũi chảy ròng ròng. Nếu đặt vào năm 2010, hẳn là cả một nhóm “con em công nhân nhập thành”… Nếu không có Cảnh Vệ Đoàn canh gác khắp khu vực này, e rằng chỉ cần một viên kẹo là có thể dụ được cả đám!
Nhiều đứa trẻ theo cha mẹ rời khỏi các căn cứ cách mạng lâu đời của Quân Giải phóng, từ nhỏ chưa từng biết bánh kẹo là gì – nhưng phân biệt quả rừng thì cực kỳ rành mạch. Điều hạnh phúc nhất đối với chúng là được uống nước đường – dù sau đó bị phát hiện hũ đường trong nhà đã trống rỗng, thì một trận đòn roi là điều chắc chắn…
Tiểu Cường ngủ một giấc thẳng đến trước bữa tối, rồi bị Đông Tử đánh thức.
– Thủ trưởng dậy ăn cơm đi ạ! Tổng Lý đã phái người đến thông báo, tối nay bảy giờ ba mươi có cuộc họp cần anh tham dự, lúc đó sẽ cử xe đến đón.
– Biết rồi. Có nói họp về việc gì không?
– Không nói ạ.
Tiểu Cường dậy rửa mặt, chải chuốt, rồi cố mời Đông Tử, Dư Phượng và đầu bếp Lão Hà – những người cùng sống trong tứ hợp viện – cùng ăn cơm. Đây là lần hiếm hoi Tiểu Cường trở về, nên những món chưa kịp chuẩn bị buổi trưa đều được dọn lên đầy đủ. Món thịt kho tàu và canh bí đao là hai món cậu thích nhất. Tay nghề đầu bếp Lão Hà quả thực tuyệt vời: miếng thịt trắng phau, mỡ dày ba ngón tay mà không hề bị teo, được kho vừa lửa, đưa vào miệng là tan ngay. Còn mọi người thì ăn rất ít, chỉ ngồi nhìn Tiểu Cường ăn như hổ đói, lại còn liên tục khuyên cậu ăn thêm.
Khi đến hội trường Cư Nhân Đường, Tiểu Cường mới biết tối nay là cuộc họp của Trung Tài Ủy. Những người tham dự đều là các chuyên gia trong lĩnh vực kinh tế. Tiểu Cường cảm thấy mình chẳng giúp ích được gì, đến đây “làm dáng” thì quá lộ liễu. Thế là cậu cúi thấp đầu, cố thu mình vào góc, vừa bước vào hội trường đã vội tìm chiếc ghế sát tường phía sau bàn chủ tịch để ngồi.
Vừa mới ngồi xuống, bất ngờ Đồng Chí Trần Vân bước vào, lập tức nhìn thấy Tiểu Cường, liền nắm chặt tay cậu, kéo mạnh lên bàn họp, đặt ngay cạnh mình. Tiểu Cường toát mồ hôi hột, chẳng dám hé răng, chỉ im lặng ngồi yên.
Sau khi Tổng Lý đến, cuộc họp bắt đầu. Nội dung chủ yếu là tổng kết công tác tài chính năm 1949 và đề ra kế hoạch tương lai. Tiểu Cường chăm chú lắng nghe.
Lúc này, Trung Tài Ủy vừa giành thắng lợi trong “cuộc chiến bạc nguyên” tháng Sáu năm 1949, và đang tiến hành “cuộc chiến gạo – bông”. Trước đó, giới tư bản tài chính Phủ Hải đã đầu cơ tích trữ bạc nguyên và vàng một cách điên cuồng; thất bại rồi nhưng họ vẫn chưa chịu buông tay. Thực tế, những kẻ đầu cơ tích trữ vàng bạc từ sớm vẫn kiếm được lời. Giờ đây, họ chuyển sang tích trữ lương thực, vải bông và than đá… Họ thậm chí còn tuyên bố: “Giải phóng quân có thể tiến vào Phủ Hải, nhưng Nhân dân tệ thì không thể!”
Họ muốn người dân tin rằng Nhân dân tệ cũng giống như Pháp tệ và Kim viên quyển do chính quyền Tưởng Giới Thạch phát hành – đều chỉ là giấy lộn. Quốc dân Đảng còn tuyên bố: “Chỉ cần kiểm soát ‘hai trắng’ (gạo và vải bông) và ‘một đen’ (than đá), là có thể bóp nghẹt Phủ Hải!”
Cuộc chiến không tiếng súng nhưng quyết liệt đến mức sinh tử này do giới đầu cơ khởi xướng từ ngày 15 tháng Mười năm 1949, đạt đỉnh điểm vào ngày 25 tháng Mười Một năm 1949, và đến nay cơ bản đã kết thúc. Dẫu giành thắng lợi, nhưng chúng ta cũng phải chịu tổn thất kinh tế nặng nề. Hiện nay, thâm hụt ngân sách quốc gia rất lớn.
Trong hội nghị, mọi người đều tích cực đề xuất các giải pháp nhằm thực hiện ngân sách năm 1950, nhưng Tiểu Cường lại im lặng hoàn toàn. Tổng Lý và Đồng Chí Trần Vân liếc mắt nhìn nhau, rồi kết thúc cuộc họp sau ba tiếng đồng hồ. Lúc này, Tiểu Cường mới lên tiếng:
– Tổng Lý, Đồng Chí Trần Ủy viên, cháu có việc muốn bàn bạc cùng hai vị.
Người ngồi gần đó nghe thấy câu nói ấy đều khá ngạc nhiên: thằng bé này mới bao nhiêu tuổi mà đã mở miệng đòi bàn bạc cùng hai vị cấp cao nhất trên bàn? Quá hách dịch rồi đấy! Dù ngạc nhiên, nhưng ai nấy đều không chậm chân – sau một ngày làm việc vất vả cộng thêm ba tiếng đồng hồ họp tối căng thẳng, ai cũng mệt rã rời, chỉ mong tìm chỗ vắng vẻ mà nằm xuống nghỉ ngơi.
Tiểu Cường cùng Tổng Lý và Đồng Chí Trần Vân bước vào phòng chờ nhỏ bên cạnh hội trường. Ba người ngồi xuống ghế sofa, Tiểu Cường do dự nhìn hai vị lãnh đạo rồi nói:
– Cháu có một phương án giải quyết khó khăn tài chính. Cháu biết hiện nay Nhà nước đang tích cực thu mua các loại khoáng sản và nông sản. Vừa rồi Đồng Chí Trần Tổng đã nói cần nhờ quân đội Đông Bắc lên núi săn thú, phấn đấu trong vòng ba tháng giao nộp hai vạn tấm da. Nghe đến đây, cháu cảm thấy rất đau lòng.
Phương án này của cháu có thể không hay lắm, nên cháu muốn trình bày ra để hai vị lãnh đạo góp ý.